قَالَ الصَّادِقُ صَلَّى‌اللّٰهُ‌عَلَيهِ‌وَآلِهِ: لَا تَحِلُّ الْفُتْیَا لِمَنْ لَا یَسْتَفْتِی مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِصَفَاءِ سِرِّهِ وَ إِخْلَاصِ عَمَلِهِ وَ عَلَانِیَتِهِ وَ بُرْهَانٍ مِنْ رَبِّهِ فِی كُلِّ حَالٍ

امام صادق صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: فتوا دادن برای کسی که از جانب خدا حکم نمی‌دهد جایز نیست مگر با صفاء باطن، و اخلاص در عمل(پنهان) و آشکار و برهانی( ادله ای) از جانب پروردگار.

لِأَنَّ مَنْ أَفْتَی فَقَدْ حَكَمَ، وَ الْحُكْمُ لَا یَصِحُّ إِلَّا بِإِذْنٍ مِنَ اللَّهِ وَ بُرْهَانِهِ وَ مَنْ حَكَمَ بِالْخَبَرِ، بِلَا مُعَایَنَةٍ فَهُوَ جَاهِلٌ، مَأْخُوذٌ بِجَهْلِهِ مَأْثُومٌ بِحُكْمِهِ

زیرا کسی که فتوا می‌دهد در حقیقت حکم می‌کند، و حکم کردن جز با اذن خدا و حجّت او درست نیست و هر که بر اساس خبر،  بدون مشاهده و احاطه(بر حقیقت امر) حکم کند جاهل است، (این شخص)  به سبب نادانی‌اش مورد مواخذه و به خاطر حکمی که صادر کرده گناهکار شمرده میشود.

قَالَ النَّبِیُّ صلی اللّٰه علیه و آله أَجْرَؤُكُمْ بِالْفُتْیَا أَجْرَؤُكُمْ عَلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ! أَ وَ لَا یَعْلَمُ الْمُفْتِی أَنَّهُ هُوَ الَّذِی یَدْخُلُ بَیْنَ اللَّهِ تَعَالَی وَ بَیْنَ عِبَادِهِ وَ هُوَ الْحَاجِزُ بَیْنَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ؟

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: جسورترینِ شما در فتوا، جسورترینِ شما بر خداست!  آیا شخص فتوا دهنده نمی‌داند که او میان خدا و بندگانش قرار می‌گیرد و حائل میان بهشت و دوزخ است؟

قَالَ سُفْیَانُ بْنُ عُیَیْنَةَ: یَنْتَفِعُ بِعِلْمِی غَیْرِی وَ أَنَا قَدْ حَرَمْتُ نَفْسِی نَفْعَهَا. وَ لَا تَحِلُّ الْفُتْیَا فِی الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ بَیْنَ الْخَلْقِ إِلَّا لِمَنْ كَانَ أَتْبَعَ الْخَلْقِ مِنْ أَهْلِ زَمَانِهِ وَ نَاحِیَتِهِ وَ بَلَدِهِ بِالنَّبِیِّ صلی اللّٰه علیه و آله.

سفیان بن عیینه گفت: دیگران از علم من بهره می‌برند و من خود را از منفعت آن محروم ساخته ام. و فتوا دادن در حلال و حرام میان مردم جایز نیست مگر برای کسی که در زمان و محیط و شهر خود، بیش از همه از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله پیروی کرده باشد.

قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صَلَّى‌اللّٰهُ‌عَلَيهِ‌وَآلِهِ لِقَاضٍ: هَلْ تَعْرِفُ النَّاسِخَ مِنَ الْمَنْسُوخِ؟ قَالَ لَا. قَالَ: فَهَلْ أَشْرَفْتَ عَلَی مُرَادِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی أَمْثَالِ الْقُرْآنِ؟ قَالَ: لَا. قَالَ: إِذاً هَلَكْتَ وَ أَهْلَكْتَ.

امیرالمؤمنین صلی‌الله‌علیه‌وآله به قاضی‌ای فرمود: آیا ناسخ را از منسوخ می‌شناسی؟ گفت: نه. فرمود: آیا بر مراد خداوند در امثال قرآن اشراف یافته‌ای؟ گفت: نه. فرمود: پس خود هلاک شده ای و دیگران را نیز هلاک کردی.

 وَ الْمُفْتِی یَحْتَاجُ إِلَی مَعْرِفَةِ مَعَانِی الْقُرْآنِ وَ حَقَائِقِ السُّنَنِ، وَ بَوَاطِنِ الْإِشَارَاتِ، وَ الْآدَابِ وَ الْإِجْمَاعِ وَ الِاخْتِلَافِ، وَ الِاطِّلَاعِ عَلَی أُصُولِ مَا أَجْمَعُوا عَلَیْهِ وَ مَا اخْتَلَفُوا فِیهِ؛ ثُمَّ حُسْنِ الِاخْتِیَارِ ثُمَّ الْعَمَلِ الصَّالِحِ ثُمَّ الحِكْمَةِ ثُمَّ التَّقْوَی ثُمَّ حِینَئِذٍ إِنْ قَدَرَ.

و شخص فتوا دهنده  نیاز به شناخت معانی قرآن و حقایق سنت‌ها، لایه‌های درونی اشارات، آداب، اجماع و اختلاف، و آگاهی از اصول آنچه بر آن اجماع کرده‌اند و آنچه در آن اختلاف دارند دارد؛ سپس باید قدرت تشخیص درست، عمل صالح، حکمت و تقوا داشته باشد؛ آنگاه، اگر توانست(شایستگی فتوا دارد).