از چه شخصی تقلید کنیم
- عنوان مقاله: از چه شخصی تقلید کنیم
- تاریخ انتشار 1404/03/13
- اخرین بروزرسانی 1404/11/11
- دسته بندی : تقلید
امتیاز مقاله
از چه شخصی تقلید کنیم؟
از چه شخصی تقلید کنیم ؟ | تقلید فقط از امامان معصوم جایز است ؟
از چه شخصی تقلید کنیم ؟
از کی تقلید کنیم یکی از پرسشهای اساسی در میان مسلمانان این است که از چه شخصی تقلید کنیم؟ آیا تقلید از هر عالمی جایز است یا اینکه باید شرایط خاصی داشته باشد؟ وقتی سخن از تقلید مطرح میشود، بلافاصله ذهن به سوی مرجعیت دینی و پرسشهایی چون «مرجع تقلید کیست؟»، «مرجع تقلید چه کسی است؟» و یا «در زمان غیبت از چه کسی تقلید کنیم؟» معطوف میشود.
در پاسخ به این پرسشها، محققان و اندیشمندان تأکید میکنند که اصلِ تقلید، فقط در جایگاه امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین معنا دارد؛ چراکه آنان معصوم از خطا و گناه هستند و به طور مستقیم از علم الهی برخوردار میباشند. بنابراین، از نگاه قرآن و روایات، تقلید فقط از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین جایز است.
در این مقاله تلاش کردهایم به صورت جامع و مستند، موضوع تقلید از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین را بررسی کنیم، شرایط مرجع تقلید را بر اساس متون دینی توضیح دهیم، جایگاه فقها در عصر غیبت را تبیین نماییم و در نهایت نشان دهیم چرا تقلید حقیقی تنها به امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین بازمیگردد.
مشاهده صفحه اصلی ۱۴ امام
از کی تقلید کنیم
واژه تقلید در لغت به معنای «قرار دادن چیزی بر گردن دیگری» است. در اصطلاح فقهی، تقلید یعنی عمل کردن به دستور یک مجتهد یا عالم دینی به دلیل اعتماد به علم و تخصص او.
حال پرسش اینجاست که از کی تقلید کنیم؟ پاسخ روشن است: در مرتبه نخست، از کسی که خطا و اشتباه ندارد. در نگاه شیعه، چنین شخصی تنها امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین هستند.
تقلید در فقه شیعه به معنای پیروی از کسی است که در دانش دینی، عدالت و تقوای کامل برخوردار است و به احکام الهی مسلط است. بدون تقلید از یک مرجع مطمئن، اجرای صحیح عبادات و قوانین شرعی دشوار خواهد بود.
جایگاه تقلید در قرآن کریم
قرآن کریم مسلمانان را دعوت میکند که در امور دینی از اهل ذکر و آگاهان پیروی کنند:
فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ (نحل/۴۳)
این آیه نشان میدهد که رجوع به اهل علم و پیروی از آنان امری عقلانی و دینی است. اما مفسران شیعه تأکید دارند که اهل ذکر در مرتبه اول همان اهلبیت پیامبر صلواتاللهعلیهماجمعین هستند؛ زیرا آنان به حقیقت دین و قرآن آگاهترند.
بنابراین، وقتی میپرسیم «مرجع تقلید چه کسی است؟»، قرآن پاسخ میدهد: اهل ذکر یعنی امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین.
روایات درباره تقلید از امامان معصوم
در احادیث فراوانی آمده است که امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین، مرجع واقعی مردم در فهم دین و احکام هستند.
خواندن بقیه مقالات سایت ۱۴ امام
امام صلواتاللهعلیهوآله میفرمایند:
«بر مردم لازم است که از ما پیروی کنند؛ چراکه ما از جانب خداوند منصوب شدهایم و به حقیقت دین آگاهیم.»
این روایت نشان میدهد که تقلید فقط از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین جایز است و هر تقلیدی غیر از آن، ناقص و مشروط است.
همچنین امام رضا صلواتاللهعلیهوآله فرمودهاند:
«پیروی از معصوم، وسیله رسیدن به سعادت و نجات از گمراهی است.»
این احادیث تبیین میکنند که تقلید از هر کسی جز امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین، نمیتواند تضمینکننده صحت و کامل بودن عبادات و اعمال باشد.
مرجع تقلید کیست و چه شرایطی دارد؟
در فقه شیعه، مرجع تقلید کسی است که باید دارای شرایط زیر باشد:
ایمان و عدالت – پایبندی کامل به اصول اخلاقی و دینی
علم و اجتهاد کامل – توانایی استخراج احکام شرعی از قرآن و سنت
تقوا و پرهیز از دنیاطلبی – دوری از شهرتطلبی و منافع دنیوی
اما باید توجه داشت که این شرایط همگی برگرفته از الگوی اصلی یعنی امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین هستند. اگر بپرسیم «مرجع تقلید چه کسی است؟»، پاسخ اصلی، همان امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین است. فقها در زمان غیبت تنها جانشینان غیرمعصوم او هستند و تقلید از آنان مشروعیتش از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین میآید.
در زمان غیبت از چه کسی تقلید کنیم؟
یکی از پر تکرارترین پرسشها این است: در زمان غیبت از چه کسی تقلید کنیم؟
پاسخ در روایات آمده است. امام زمان صلواتاللهعلیهوآله در توقیع شریف خود میفرمایند:
«اما در رخدادهایی که بر شما پیش میآید، به راویان احادیث ما مراجعه کنید؛ آنان حجت من بر شما هستند و من حجت خدا بر آنانم.»
این حدیث نشان میدهد که در زمان غیبت، مردم باید به فقها و علما مراجعه کنند. اما این مراجعه از باب نیابت است، نه اینکه فقها خود مرجعیت مطلق داشته باشند. تقلید حقیقی همچنان مخصوص امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین باقی میماند.
جایگاه انتخاب مرجع تقلید و معیار شناخت در زمان غیبت
پرسش «از چه شخصی تقلید کنیم» یا «از کی تقلید کنیم» همواره ذهن مسلمانان را به خود مشغول کرده است. بسیاری میپرسند در زمان غیبت امام معصوم، چگونه باید مرجع تقلید خود را بشناسیم و به چه معیاری اعتماد کنیم؟ پاسخ این است که هرچند تقلید حقیقی فقط از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین جایز است، اما در دوران غیبت، پیروی از فقها و علمای ربانی با ویژگیهایی خاص مورد تأیید اهلبیت است.
از نگاه فقه شیعه، مرجع تقلید کیست؟ او فقیهی است که در علم، تقوا، عدالت، و شناخت احکام الهی از دیگران برتر باشد و هدفش تنها رضای خداوند باشد. وقتی میپرسیم مرجع تقلید چه کسی است، پاسخ دقیق این است: کسی که در مسیر امامان معصوم حرکت میکند و آموزههای آنان را بیکموکاست اجرا و تبیین مینماید.
از کی تقلید کنیم اما باید توجه داشت که در تمام این مراتب، تقلید اصلی و حقیقی همچنان از آنِ امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین است. فقها تنها واسطه و راهنمای عمل به دستورات ایشان هستند. در واقع، در زمان غیبت از چه کسی تقلید کنیم؟ از فقیهی که نماینده راه امام معصوم است، نه جایگزین او.
بنابراین، شناخت مرجع تقلید در عصر حاضر باید بر پایه همان معیارهایی باشد که امامان معصوم برای هدایت جامعه ترسیم کردهاند؛ یعنی علم، عدالت، تقوا و دوری از دنیاطلبی. چنین تقلیدی نهتنها از مسیر امامان معصوم جدا نیست، بلکه نشانه وفاداری به مکتب اهلبیت صلواتاللهعلیهماجمعین است.
چرا تقلید فقط از امامان معصوم جایز است؟
۱. عصمت از خطا و گناه – امام معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین از هرگونه اشتباه و خطا محفوظ است.
۲. علم کامل و الهی – آگاه به تمام احکام شرعی و حقایق دین.
۳. منصب الهی – منصوب مستقیم از طرف خدا و پیامبر.
۴. اطاعت کامل – پیروی از غیرمعصوم همواره احتمال خطا دارد.
بنابراین، پاسخ روشن است: وقتی میپرسیم از چه شخصی تقلید کنیم؟، پاسخ صحیح تنها امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین هستند.
نتیجهگیری
با توجه به آیات قرآن و روایات اهلبیت صلواتاللهعلیهماجمعین میتوان نتیجه گرفت که:
تقلید تنها از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین جایز است.
مرجع تقلید کیست؟ پاسخ: امام معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین.
مرجع تقلید چه کسی است؟ پاسخ: همان اهلبیت پیامبر صلواتاللهعلیهماجمعین.
در زمان غیبت از چه کسی تقلید کنیم؟ پاسخ: فقط از امامان معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین .
بنابراین، وقتی میپرسیم از کی تقلید کنیم؟، اصل و اساس آن به امام معصوم صلواتاللهعلیهماجمعین بازمیگردد و تقلید از غیر ایشان صرفاً از باب نیابت و به دستور امام صورت میگیرد.
بسیار کامل و جامع بود
خوشحالم براتون مفید بوده تشکر از شما
مقاله خیلی خوبی بود، اطلاعاتش جامع و کاربردی بود. مخصوصاً توضیحاتی که درباره اهمیت استفاده از تجهیزات استاندارد داده شده خیلی به دردم خورد.
تشکر از شما ما همیشه سعی میکنیم مطالبی منتشر کنیم که کاربردی و بهروز باشن. اگه سوال یا موضوع خاصی مدنظرت هست خوشحال میشیم در موردش مقاله بعدی بنویسیم.